مطالب گذشته را نيز مرور كنيد
* برشي از خصوصيسازي دهه 70 در قالب نظام توزيع درآمد در دهه 80؛
* سهام عدالت و گسترش ميدان خطر در اقتصاد ايراني
فرشاد مومني
استاد دانشگاه و عضو هيات علمي دانشكده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبايي
بانك جهاني كه طي دهههاي 1970 تا پايان قرن بيستم كشورهاي در حال توسعه را به كوچكسازي دولت تشويق ميكرد و گمان ميبرد كه اين اقدام ارزش فينفسه دارد براي نخستين بار در گزارش توسعه جهاني سال 1983 به صراحت اين نكته را يادآوري كرد كه جابهجايي مالكيت به خودي خود هيچ تاثيري در عملكرد اقتصادي ندارد. 1983:533 Worldbank
عدالت و بيعدالتي نقطههاي حساس هر انقلابي هستند؛ جايي كه انقلابها به خاطر آن پديد ميآيند و نيز اغلب جايي است كه راهشان را گم ميكنند و از بين ميروند. ميشل فوكو
* نسبت عدالت اجتماعي و توسعه در تجربه كشورهاي فقير و عقبمانده
* نظام تصميمگيري سهام عدالت و افقهاي پيش رو
* مقايسه تطبيقي تجربه خصوصيسازي دهه 1370 با تجربه سهام عدالت
اينجانب در مجموعه تلاشهايي كه براي يافتن اسناد تغييرات تصميمهاي دستاندركاران اين امر بودهام تاكنون قادر به شناسايي "بيست" تغيير و تجديدنظر در زمينه سهام عدالت شدهام. طنز تلخ اين ماجراي مكرر آن است كه تصميمگيريهاي پيدرپي و متغير مهمترين كاركردي كه دارد عبارت است از؛ بيثباتسازي فضاي كسب و كار كه در ذات خود ترساننده بخش خصوصي براي مشاركت فعال در امور مولد است نه ترغيبكننده آنها.
واقعيت تلخي كه در تجربه قبلي با وجود دوره نسبتا طولاني اجراي سياست مزبور حداكثر سه هزار ميليارد تومان به بيتالمال خسارت وارد كرد، در حالي كه در تجربه جديد ميتواند از مرز 40 هزار ميليارد تومان نيز عبور كند. در اين زمينه برخي اظهارات مقامات دستاندركار به واقع شگفتانگيز است. براي مثال؛ خبرگزاري فارس در تاريخ سيزدهم مرداد ماه 1385 مصاحبهاي را از وزير امور اقتصادي و دارايي منتشر كرده كه به صراحت اظهار ميكند مشكلي كه ما داشتيم اين بود كه سهام به اندازه مشمولان جديد وجود نداشت يعني در حالي هيات وزيران تصميم به توزيع سهام در ميان جمعيتي نزديك به 70 ميليون نفر گرفته بود كه حتي براي پوشش دادن جمعيت 21 ميليوني سه دهك پايين درآمدي نيز با مشكل سهام روبهرو شدند.
از اين مصاحبه حيرتانگيزتر مصاحبه رئيس محترم سازمان خصوصيسازي با روزنامه شرق است كه در تاريخ اول خرداد 1385، انتشار يافته و در حالي كه بيش از چهار ماه از اجراي طرح سهام عدالت ميگذرد و تبليغات بسيار عظيمي در زمينه توزيع سهام عدالت ميان گروهي از مشمولين صورت پذيرفته در پاسخ به اين سؤال خبرنگار كه برگههاي سهام عدالت چند توماني است؟ ايشان پاسخ ميدهندكه امكان دارد اوراق 500 هزار توماني چاپ شود، شايد هم برگههاي يكصد هزار توماني چاپ شود.
ايشان در مصاحبهاي كه در تاريخ 30 ارديبهشت 85 در همان روزنامه انتشار يافته درباره چشمانداز اجراي طرح اظهار داشتند؛ تاكنون به ازاي هر نفر 500 هزار تومان واگذار شده و واگذاري تا سقف دو ميليون تومان در راستاي اجراي مصوبه بستگي به اين دارد كه پس از پايان مرحله اول واگذاريها ببينيم چقدر شركت دولتي ديگر براي واگذاري وجود دارد. همچنين افزايش عرضه سهام تا سقف دو ميليون تومان بستگي به اين دارد كه دامنه مشمولان طرح تا چه حد گسترده شود اين مصاحبه به خوبي ميزان بررسيها و مطالعات پيشين در اين زمينه را آشكار ميسازد.
اصل مقاله را اينجا ببينيد.
